Aangepast zoeken
Een pergola als zonnescherm of een loggia als buitenkamer



 

  In Nederland is de zon over het algemeen (nog?) een sporadische gast. Zeker als winterweer grauwe en saaie dagen te zien geeft, denken we misschien wel aan de lekkere zoele zomeravonden. Wanneer het daglicht weer in duur toeneemt en de eerste zonnestraaltjes verschijnen, krijgt menige tuinbezitter weer de kriebels om aan de slag te gaan. Voorzichtig worden de eerste blaadjes die nog herinneren aan de herfst, tussen de plantjes weggehaald. De herfst- en winterherinnering moet worden uitgebannen.

Wordt de zon krachtiger en worden de warmtestralen voelbaar, dan haasten we ons naar het tuincentrum en kunnen de verleiding van de vroeg bloeiende plantjes niet weerstaan. Het grauwe uiterlijk van de tuin wordt met die plantjes wat 'opgeleukt' en geeft het gevoel dat de zomer nu echt mag komen.

Wanneer het dan eindelijk zomer is en de zon z'n best doet om een ieder een intens warm gevoel te geven zoeken we juist weer de koelere plekken op of sluiten ons af in air-conditioned ruimten. Nee, in Nederland moeten we eigenlijk niet zoveel van die zon hebben. De zon mag pas als we schaars gekleed luieren op het verblindende zand van wat voor een subtropisch paradijs ook. Thuis filteren we de zon weg: achter de moderne verticale jaloezie of het in kleur pijnlijk opvallende uitrolgordijn, elektrisch bediend nog wel. In de tuin zet je de parasol op. Daar is natuurlijk niks op tegen. Aan de felle zon en de schadelijke ultraviolette stralen zijn nu eenmaal gevaren verbonden. De vindingrijkheid van de mens stelt ons in staat min of meer onze eigen biotoop naar believen te regelen.

Van pergola tot lattenrooster
Van lattenrooster tot buitenkamer

In nog jonge tuinen kan de zon aanleiding zijn om naar zo'n handige verplaatsbare met katoen bespannen 'boom' te grijpen. In oudere tuinen kunnen bomen zorgen voor de juiste tempering van het teveel aan zonlicht. Helaas is de gemiddelde tuinruimte die bij nieuwbouw aan de bewoner wordt toegemeten, nou niet bepaald zo ruim dat je het voor het kiezen hebt, waar je wil gaan zitten. De zitplek is gefixeerd nabij de dichtst bijzijnde deur of schuifdeur. Dat is meestal tegen het huis aan. Voor veel tuinbezitters is en blijft een boom de mooiste en handigste parasol: in de zomer schaduw en in de overige seizoenen wordt het laag staande zonlicht door de kale takken aangenaam gefilterd. Afhankelijk van de soort boom, die gekozen is, kan de schaduw intens diep zijn of levert halfschaduw op. Een flinke boom, zoals een beuk, zou zelfs volledig een tuintje van stadsformaat van schaduw kunnen voorzien. Meestal kan niet gewacht worden op het volwassen zijn van een boom: 'boompje groot, plantertje dood'.
Het planten van verscheidene bomen bij aanleg kan op tijd voor de gewenste schaduw zorgen. Voor tuinbezitters die met het probleem van een teveel
aan zon zitten, zijn er meer oplossingen te bedenken dan alleen een zonwering te kopen.
Een eenvoudige constructie van latwerk waarover een druif, blauwe of gele regen zich kan slingeren, geeft al spoedig het gewenste effect en past goed in de ruimte die het buiten zijn heet. Toch heb ik met een dergelijke constructie vaak het gevoel dat zij 'tijdelijk' lijken te zijn. Zelden onstaat er een architectonisch fraaie samenhang met de gevel, waartegen zulk latwerk is aangebracht. Liever zie ik ze daarom bijvoorbeeld vrijstaand ergens achter in de tuin staan.

Van pergola tot lattenrooster
Op onderstaande beeldjes ziet u een traditioneel gebruik van pergolaconstructies, zoals deze vaak worden gemaakt. Om aan te tonen dat er wat meer met pergola-achtige constructies in de tuin gedaan kan worden dan alleen dat ene plekje van hoognodige schaduw voorzien, moet u maar even naar de volgende plaatjes kijken. De beeldreeks laat zien dat pergolaconstructies 'iets' kunnen toevoegen aan de tuin, nl.
  Traditioneel
Het pergolascherm als compositie over de tuin heen gezet Pergola traditioneel aan het huis vast: als zonnescherm en carport
een gevoel van ruimtelijkheid, waardoor de tuin groter, langer of breder lijkt. Nu zullen de beelden misschien niet zonder meer in uw tuintje kunnen worden toegepast; het gaat om het idee dat er meer te koop is dan een zonnescherm of parasol.

Met wat handigheid in het hanteren van een duimstok, zaag en een handvol schroeven kun je heel ver komen. Behandel het latwerk ook eens met een verfje, dat aansluit bij de kleurstelling van het huis. Het hout hoeft echt niet ten eeuwigen dage de kleur te behouden, die het in het tuincentrum al had. Het gaat om de samenhang tussen huis en tuin. Kleurverwantschap van de constructie legt de nadruk op die samenhang. De planten, bomen en grassprietjes zorgen er toch wel voor dat je weet dat je buiten bent.

 
Losse pergola aan huis
Losse pergola
Pergola als verlengstuk
van het dak
Huis en tuin verenigd

En mocht u een 'dakje' over uw tuin heen willen zetten, dan nog wat informatie over de onderlinge afstand van de planken/latten over de liggers van de pergola: een onderlinge afstand van 7 cm is voldoende. Wanneer de planken/latten plat op de liggers worden vastgezet, is de kans op doorlaten van de zon groter dan wanneer de latten met de grootste breedte verticaal worden vastgezet. In het laatste geval zijn er uiteraard meer planken/latten nodig dan in het geval van een platte constructie. De verticale lamellen geven een mooier aanzien en zijn dus effectiever tegen veel zonlicht.

Van lattenrooster tot buitenkamer
Een flinke stap verder vormt een 'loggia' in de tuin. Deze verlengde buitenkamer ademt de sfeer van een serre-uitbouw maar is het net niet. Tenzij de wanden rondom van glas worden voorzien is en blijft het een perfect ingepast buitenterras. Door een oplopende verhoging van de tuin rondom het terras geeft het echt een gevoel van in de tuin zitten. Voor een dergelijke uitbreiding met muren om het terras en aansluitend op het huis is een vakman onontbeerlijk.


 

Artikelen en illustraties
in NEÊRLANDs Tuin
zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets mag daarom geheel, gedeeltelijk
of in gewijzigde vorm (persoonlijkheidsrecht) op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming.