Van alles over vijvers op alfabetische volgorde:

 

Nederlands/Latijn

(en Latijn/Nederlands)

Waterplanten

Dotterbloem Caltha palustris
Gele lis Iris pseudacorus
Gele plomp Nuphar lutea
Kafferlelie Schizostylis
Lisdodde Typha
Victoria amazonica Victoria amazonica
Waterhyacint Eichhornia crassipes
Waterlelie Nymphaea
Waterviolier Hottonia palustris

Moeras/dras/oever

Aardorchidee Bletilla
Cypergrassen Cyperus
Drakenkop Dracocephalum
Drieblad Menyanthes trifoliata
Egelskop Sparganium emersum
Groot hoefblad Petasites albus
Kattestaart Lythrum salicaria
Kogelbloem Trollius
Moerasaronskelk Lysichiton camtschatcensis
Moerasviooltje Viola palustris
Primula Primula florindae
Rietgras Phalaris arundinacae
Snoekkruid Pontederia
Valeriaan Valeriana officinalis
IJzerhard Verbena
Zwanenbloem Butomus umbellatus

Diverse

Vijverallerlei  
Zomaar een vijvertje  


Latijn/Nederlands

Waterplanten

Caltha palustris Dotterbloem
Eichhornia crassipes Waterhyacint
Hottonia palustris Waterviolier
Iris pseudacorus Gele lis
Nuphar lutea Gele plomp
Nymphaea Waterlelie
Schizostylis Kafferlelie
Typha Lisdodde
Victoria amazonica Victoria amazonica

Moeras/dras/oever

Bletilla Aardorchidee
Butomus umbellatus Zwanenbloem
Cyperus Cypergrassen
Dracocephalum Drakenkop
Lysichiton camtschatcensis Moerasaronskelk
Lythrum salicaria Kattestaart
Menyanthes trifoliata Groot hoefblad
Petasites albus Rietgras
Phalaris arundinacae Drieblad
Pontederia Snoekkruid
Primula florindae Primula
Sparganium emersum Egelskop
Trollius Kogelbloem
Valeriana officinalis Valeriaan
Verbena IJzerhard
Viola palustris Moerasviooltje

Diverse

  Vijverallerlei
  Zomaar een vijvertje

Vijveren het hele jaar door: juni

Gemiddelde temperatuur 15,2 °C
Maximumtemperatuur 19,8 °C
Minimumtemperatuur 10,2 °C
Neerslag 72 mm
Neerslagduur 45 uur

De zomermaanden zijn de genietmaanden bij uitstek. Als het zonnetje schijnt en het ‘s avonds lang warm blijft, is het goed toeven aan de vijverrand. Zeker als uw koi tam zijn. Om ze zover te krijgen gaat u als volgt te werk:
Kies een vaste voerplek. Bij het terras is het leukst. Stop uw hand in het water en haal die rustig heen en weer. De vissen zullen reageren. Strooi vervolgens wat voer bij de heen en weer bewegende hand. De vissen zullen op het voer afkomen. Herhaal dit enkele voerbeurten. Vervolgens kunt u de vissen op het moment, dat ze eten proberen te aaien. Na enige maanden volhouden komen de vissen al als u uw hand door het water haalt. Ga steeds rustig te werk.
Tamme vissen zijn overigens ook veel beter te controleren. Ze laten zich gemakkelijk door u manipuleren in het water. Soms zijn ze er zelfs uit te tillen. Cha-goi worden het tamst. En het klinkt misschien raar, maar Japanse koi zijn veel gemoedelijker dan die uit Israël. Waarschijnlijk komt dit, doordat men in Japan zeer streng selecteert, terwijl ze in Israël alle visjes moeten laten opgroeien. Daar hebben ze simpelweg niet voldoende kennis. Dit heeft tot gevolg, dat in Israël geboren karpertjes veel harder moeten knokken voor hun voer en daardoor brutaler worden.

Felle zon kan nadelig zijn als een van de medeveroorzakers van algenbloei en u wilt uw vissen nu toch wel zien. Ook kunnen karpers verbranden als ze liggen te zonnen. Zorg dus voor schaduwplekken in de vijver door hoge beplanting aan de vijverrand, een flinke waterlelie of een pergola over de vijver. Dit laatste zie je heel veel in Engeland. Ik heb tijdens een hittegolf wel partytenten over de vijver gezet.

Er kan nu volop worden gevoerd. Maar voer niet meer dan het filter aankan en houd in de gaten, dat koi meer eten dan ze kunnen verteren. Heel leuk is het om zelf voer te klaar te maken. Sommige voerfabrikanten leveren poedervoer, dat als basis kan fungeren. U kunt dit verrijken met groente, garnalen en fruit. Zelfs knoflook wordt door koi op prijs gesteld. U zult zien dat voeren met door u zelf samengesteld voer vele kwaliteitsuurtjes met uw vissen oplevert.
Het kan gebeuren dat al dat voeren het filter aanzienlijk vervuilt. Die moet dan uiteraard worden schoongemaakt. Doe nooit het hele filter in één keer. Pak slechts één kamer per week. Spoel het filtersubstraat schoon met vijverwater. Op die manier houdt u de bacteriecultuur het beste in stand. Het is na de schoonmaak beter extra nitrificerende bacteriën toe te voegen. Er gaan overigens steeds meer stemmen op om die helpertjes regelmatig aan het vijverwater toe te voegen.

Een lans voor het vijverfilter. Een koivijver kan niet zonder, maar eigenlijk moet het gezegde zijn: vissen in de vijver, filter op de kant. Zeker als u de vissen voert. U brengt daarmee namelijk voedingsstoffen in de vijver, die door de vissen worden uitgescheiden als nitriet en ammonium. In het filter worden deze stoffen door bacteriën omgezet in nitraat, dat plantenvoeding is. Hebt u voldoende moerasplanten aangebracht, dan nemen die het nitraat op en houden zo uw vijver helder. In een vijver zonder filter gebeurt dit ook wel, maar niet intensief genoeg.

Vijveren het hele jaar door: juli

Gemiddelde temperatuur 17,4 °C
Maximumtemperatuur 22,1 °C
Minimumtemperatuur 12,5 °C
Neerslag 70 mm
Neerslagduur 37 uur

Na een dag hard werken is het goed toeven aan de vijverrand. Relaxen door de visjes te voeren of te genieten van alles wat er in en rond de waterpartij krioelt en bloeit. Gaat u met vakantie en bereid u uw vijver daarop niet voor, dan bestaat er een grote kans dat uw vakantie voor niets zal blijken te zijn, omdat bij terugkomst de vijver- en vissenstress u in de nek schiet.

Gruwelverhalen als een groene vijver, overwoekering door draadalgen of zuurstofplanten, zieke – of erger nog – dode vissen komen niet alleen in dromen voor. Wanneer er vooraf geen maatregelen worden genomen, blijken deze problemen de vakantieganger maar al te vaak thuis te verwelkomen. Toch kan dit eenvoudig worden voorkomen door onderhoud èn een vijvervriend goed te instrueren.

Veel vijverbezitters hebben zulke vrienden. En koesteren ze. Zo iemand hebt u ook nodig. Iemand met een beetje ervaring en niet al te eigenwijs, zodat uw aanwijzingen nauwkeurig worden opgevolgd. Tijdens uw vakantie wordt deze persoon de ‘baas’ van uw vijver. Althans zo moet hij of zij zich voelen, maar wel dus volgens uw aanwijzingen. Dit gaat natuurlijk niet op bij een volkomen natuurlijke vijver zonder visjes. Die waterpartij redt zich wel gedurende de weken, waarin u de toerist uithangt. We hebben het hier over vijvers met vissen, die moeten worden gevoerd. En over vijvers met Japanse sierkarpers, bestuurd door een filter met pomp en wat er nog meer aan technisch vernuft om de hoek komt kijken.

Uw vijvervriend(in) moet alles leren over uw vijver. Hoe vaak moet er water worden ververst? Hoeveel gevoerd? In het laatste geval is het beter om het voer in dagelijkse porties te verdelen en apart te verpakken. Mensen hebben immers de neiging om altijd te veel te voeren en dat kan de vijver in problemen brengen en daarmee de vissen. Maak de vijveroppas duidelijk dat er om deze reden niet extra mag worden gevoerd. Hoe leuk deze bezigheid ook is. Gaat u lang met vakantie, dan is het aan te raden om de vervangend chef-vijver te leren hoe borstels worden geschoond en pompen worden nagekeken.

Leer hem/haar ook hoe problemen bij vissen kunnen worden getraceerd. U weet wel: stil op de bodem liggen, hevig schuren en vinnetjes geknepen. Natuurlijk moet ook duidelijk zijn wat er dan moet worden gedaan. Water verversen is altijd een eerste optie. Het water waarmee dit gebeurt, moet natuurlijk wel van dezelfde temperatuur zijn als het vijverwater. Vervolgens moet u of volkomen vertrouwen op de ervaring van uw vakantieoppas of ervoor zorgen dat uw GSM altijd aanstaat.
U weet het natuurlijk nog wel uit uw eigen beginnersperiode: ook u raakte bij het minste geringste in hevige paniek en waarom zou dit de oppas niet kunnen overkomen? Als die bij calamiteiten op goed geluk allerlei goed bedoelde ad hoc-oplossingen gaat verzinnen, bent u verder van huis. Neem uw mobieltje dus maar mee en laat die aanstaan. En neem van gevorderde vijver- en visliefhebbers, die eventueel kunnen helpen, de telefoonnummers mee.
Verder is het natuurlijk handig, dat er geld klaarligt voor het mogelijk uitvallen van de pomp of andere calamiteiten. Een paniekbudget dus. Het filter mag natuurlijk niet uitvallen en voor de achterblijvers is tijdens hopelijk warme dagen ook de zuurstofvoorziening onontbeerbaar.

Neem dus voldoende de tijd om uw tijdelijke vijververzorger goed op te leiden en instrueer duidelijk. Leg een budget klaar en neem uw mobieltje mee. Een goede investering voor de toekomst, dunkt me.

Ook u moet aan de slag

Maar u moet niet denken, dat u er op deze manier al bent. Voordat u vertrekt, zult u gedegen onderhoud moeten plegen. Ververs maar eens flink en dun ook de zuurstofplanten goed uit. Aan planten die vanaf de walkant het water ingroeien, dient ook paal en perk te worden gesteld. Maak het bezinkgedeelte met daarin eventuele borstels goed schoon, zodat de oppas dit niet hoeft te doen. Het blijft immers een vervelend karweitje.
Ook het gedeelte van uw filter met filtersubstraat, daar waar de bacteriën hun o zo belangrijke werk doen, heeft aandacht nodig. Wanneer dat (te) sterk is vervuild, zal ook hier een grote schoonmaak gehouden moeten worden. Doe dit een paar weken, voordat u vertrekt, want na de schoonmaak kunnen nitrietpieken optreden en dan kunt u beter in de buurt zijn. Vervolgens uv- stralers, ozonapparatuur, eiwitafschuimers etc. nakijken en eventueel schoonmaken. Besteed ook de nodige aandacht aan uw vissen. Zorg ervoor, dat ze goed gezond zijn en mochten er grote problemen zijn, dan zou ik de annuleringsverzekering maar eens nakijken.

Een verhaaltje

Er was eens vijveroppas. Hij genoot ervan om aan de vijverrand van het weer te genieten en alles wat er in het water gebeurde in zich op te nemen. Gedurende drie weken was het zijn waterpartij. Op een niet zo’n goede morgen dreef zo’n mooi karpertje, een roodwitte, op z’n rug. ‘Die is dood’, dacht hij. ‘En het was nog wel hun lieveling!’ Hij liet zich niet in een depressie zinken, maar toog naar een heuse kenner. Naar Kees, de vijverspecialist van uw tuincentrum zoals het in het plaatselijke sufferdje werd omschreven. Hij kocht er net zo’n roodwitte en zette die in de vijver: ‘Zo merken ze er niets van.’
Bij thuiskomt wisten ‘ze’ het natuurlijk meteen. Er zwom een ander karpertje rond. Maar ze schrokken niet eens zo van de dood van hun lieveling. ‘Het is erg, maar het kan gebeuren,’ oordeelden ze. Het feit, dat er een nieuwe zwemmer zonder quarantaine in hun vijver terecht was gekomen, gaf meer zorgen. Slapeloze nachten volgden.

Moraal van dit verhaaltje: een vis kan doodgaan, maar de goed bedoelde vervanging door een nieuwe kan een ware ramp veroorzaken. Ziekten zijn snel overgedragen. En dat moet uw vijveroppas nadrukkelijk weten.

Vijveren het hele jaar door: januari

Gemiddelde temperatuur 2,8 °C
Maximumtemperatuur 5,2 °C
Minimumtemperatuur 0,0 °C
Neerslag 67 mm
Neerslagduur 68 uur

Het wintert en dus valt er weinig te doen aan de vijver. De vissen hebben rust nodig en de planten vegeteren onder de waterlijn. Het is dan ook raadzaam om bij de vijver vandaan te blijven. Zorg er wel voor, dat als het vriest er altijd een wak openblijft. Kwalijke gassen moeten steeds uit het water kunnen ontsnappen, zodat het water gezond blijft voor de vissen. Zo’n wak is makkelijk te maken met een in de handel verkrijgbare ijsvrijhouder. Mocht de vijver toch zijn dichtgevroren, ga dan met keteltjes heet water aan de slag. Zet die op het ijs, totdat er een wak ontstaat.
Ga nooit hakken. Slagen op het ijs trillen door in het water. De vissen vangen ze op met hun uiterst gevoelige zijlijnorgaan. Ze raken door het gehak zwaar in de stress, wat uiteindelijk hun dood kan betekenen. Daarom is het noodzakelijk om alle herrie rond de vijver tot het uiterste te beperken. Laat de vissen rusten.

Ook in de koifarms is weinig te doen. De meeste koidealers vieren nu vakantie of speuren wereldwijd naar mooie vissen. Sommigen echter gebruiken de wintermaanden voor voorlichting. Ze organiseren lezingen, cursussen en bijeenkomsten. Ook de de Nishikigoi Vereniging Nederland (NVN) zit nu niet stil.

Plantenkwekers hebben het druk. Planten worden gescheurd, potmachines draaien en waterlelies worden in kweekbakken gezet. Dit alles om aan uw vraag als vijverliefhebber te kunnen voldoen. Wat niet veel waterplantenliefhebbers weten, is dat het assortiment de laatste jaren sterk is uitgebreid. Waren vroeger alleen de bekende inlandse waterplanten goed verkrijgbaar, nu komen ze van over de hele wereld en zijn er ook vele kweekvormen verkrijgbaar. Een vijverrand als waterplantenborder kan dus nu een hele uitdaging blijken. Het is wel even speuren, want de meeste tuincentra houden het toch op de geijkte waterplanten.

Vijveren het hele jaar door: februari

Gemiddelde temperatuur 3,0 °C
Maximumtemperatuur 6,1 °C
Minimumtemperatuur -0,1 °C
Neerslag 48 mm
Neerslagduur 49 uur

Voor de vissen is dit een zeer gevaarlijke tijd. Hongerige reigers loeren in het water. Temperaturen kunnen hevig schommelen. Op het ene moment slapen de vissen nog onder het ijs, terwijl enkele dagen later de zomer in aantocht lijkt. De vissen zwemmen loom rond in de vijver en plukken wat achtergebleven alg. Zelf voer geven is uit den boze. Wanneer de vorst opnieuw toeslaat, stopt het verteringsproces van de vissen en dit kan de dood betekenen.
Februari is de tijd voor voorbereidingen en het maken van plannen. Verbeteringen voor het filter? Maak ze nu. Uitbreiding van de vijver met bijvoorbeeld een moerasgedeelte? Ga nu aan de slag. Maar gun de vissen hun rust. Kom niet aan de vijver zelf.

Als u uw koi aan een wedstrijd wilt laten meedoen, dan is het zaak nu reeds te plannen. Het er naartoe werken kost een heel seizoen. Ten eerste moeten de mededingers gezond uit de winter komen. Met vijververwarming kan in deze maand langzaam worden begonnen. Op die manier geef je de vis een voorsprong. De vissen teren immers op hun vetreserves en die moeten zo snel mogelijk worden aangevuld. Een stevige, niet vette vis maakt de grootste kans. Hoe sneller u kunt beginnen met voeren, des te groter de kans op een volle vis.
Stel alvast een voerschema op voor de komende maanden. Begin met licht verteerbaar voer en vervolgens eiwitrijk voer, dat voldoende vitaminen en mineralen bevat. Vergeet niet om ook kleurverbeterend voer op het menu te zetten. Ook als u uw vissen niet wilt inzetten, dan is vijververwarming in februari het overwegen waard. Sommigen zweren bij verwarmd water gedurende de gehele winter. Maar een goede winterslaap vebetert de kwaliteit van de vissen. Ze schijnen dan te investeren in hun kleuren.
Dit geldt natuurlijk alleen voor koi en de kwetsbaardere goudvissen als leeuwenkop, black moor enz. Vissen die gevoelig zijn voor wisselende omstandigheden. Inlandse vissen zijn er wel aan gewend. Als de vissen echter verzwakt de winter zijn ingegaan, kan dat wel problemen opleveren. Een constante watertemperatuur van zo’n 12 graden is dan een pluspunt.
Het is overigens opvallend, dat vissen tijdens de winter – en zelfs als de vijver is dichtgevroren en er niet wordt gevoerd – gewoon doorgroeien. Soms is er zelfs sprake van een werkelijke groeispurt.

Op plantengebied is er nog niet veel te beleven. Op zoek gaan naar aparte soortjes is het enige.

Waterhyacinth, een warme schoonheid

In landen met een warm klimaat is de teelt van de waterhyacint verboden. De plant vermeerdert zich zo razendsnel, dat rivieren verstopt kunnen raken en scheepvaart vrijwel onmogelijk wordt. Ons koele klimaat overleeft de plant niet. In de winter bevriezen de sponsachtige bladvoeten direct en sterft de plant af.

Eichhornia crassipes
De waterhyacint bloeit met bleekviolette bloemen en een goudgele markering

De waterhyacint is hier daarom een tijdelijke bewoner van vijver of een met water gevulde bak op balkon of terras.

De waterhyacint behoort tot de familie van de snoekkruiden (Pontederiaceae), waartoe ook een andere interessante waterbewoner, snoekkruid behoort. De waterhyacint (Eichhornia crassipes) is een drijvende plant, die zich niet aan de bodem verankert. In luttele tijd groeit een klein plantje uit tot een geweldig veld en beneemt andere planten, die wel aan de bodem zijn verankerd, al het licht. Gelukkig maar dat dit verschijnsel alleen in tropische en subtropische wateren voorkomt.

Een waterhyacint heeft een gezwollen, bolvormige bladvoet. Wie zo’n bladvoet eens opensnijdt, zal zien dat zich daarin een wit sponsachtige substantie bevindt. De bladvoet is voornamelijk gevuld met lucht en daardoor blijft de plant goed drijven. Onder de bladvoet bevinden zich ragfijne wortels, die voedsel uit het water opnemen. De glimmende, ronde, dikke en vettige bladen staan in rozetvorm boven de bladvoet. De waslaag op het blad zorgt ervoor dat de huidmondjes niet door water en verontreinigingen daarin verstopt raken. De plant neemt via de groene delen zuurstof uit de lucht op, maar ook zuurstof via de wortels uit het water.

Eichhornia crassipes bloeit in juni – juli met eindstandige lilablauwe bloemen in aren. De bloem lijkt op die van een hyacint. Het bovenste bloemblad draagt een donkerlila macule. Het midden van de macule wordt gemarkeerd met een diepgele vlek, omgeven door verticaal lopende donkerlila lijnen.
Een waterhyacint kan vanaf half mei buiten worden gehouden: in een vijver of een met water gevulde bak. Aan het einde van de herfst moeten enkele exemplaren apart worden gehouden om te overwinteren op een vorstvrije plaats. Het beste is de planten in een verwarmde kamer te laten overwinteren op een lichte plaats. Mocht de overwintering ondanks goede zorgen toch mislukken, dan is er nog geen man overboord. De plant is ruimschoots te koop in een tuincentrum. Een waterhyacint kan worden vermeerderd door delen.

De waterhyacint, een (verboden) warme schoonheid

In landen met een warm klimaat is de teelt van de waterhyacint verboden. De plant vermeerdert zich zo razendsnel, dat rivieren verstopt kunnen raken en scheepvaart vrijwel onmogelijk wordt. Ons koele klimaat overleeft de plant niet. In de winter bevriezen de sponsachtige bladvoeten direct en sterft de plant af.

Eichhornia crassipes
De waterhyacint bloeit met bleekviolette bloemen en een goudgele markering

De waterhyacint is hier daarom een tijdelijke bewoner van vijver of een met water gevulde bak op balkon of terras.

De waterhyacint behoort tot de familie van de snoekkruiden (Pontederiaceae), waartoe ook een andere interessante waterbewoner, snoekkruid behoort. De waterhyacint (Eichhornia crassipes) is een drijvende plant, die zich niet aan de bodem verankert. In luttele tijd groeit een klein plantje uit tot een geweldig veld en beneemt andere planten, die wel aan de bodem zijn verankerd, al het licht. Gelukkig maar dat dit verschijnsel alleen in tropische en subtropische wateren voorkomt.

Een waterhyacint heeft een gezwollen, bolvormige bladvoet. Wie zo’n bladvoet eens opensnijdt, zal zien dat zich daarin een wit sponsachtige substantie bevindt. De bladvoet is voornamelijk gevuld met lucht en daardoor blijft de plant goed drijven. Onder de bladvoet bevinden zich ragfijne wortels, die voedsel uit het water opnemen. De glimmende, ronde, dikke en vettige bladen staan in rozetvorm boven de bladvoet. De waslaag op het blad zorgt ervoor dat de huidmondjes niet door water en verontreinigingen daarin verstopt raken. De plant neemt via de groene delen zuurstof uit de lucht op, maar ook zuurstof via de wortels uit het water.

Eichhornia crassipes bloeit in juni – juli met eindstandige lilablauwe bloemen in aren. De bloem lijkt op die van een hyacint. Het bovenste bloemblad draagt een donkerlila macule. Het midden van de macule wordt gemarkeerd met een diepgele vlek, omgeven door verticaal lopende donkerlila lijnen.
Een waterhyacint kan vanaf half mei buiten worden gehouden: in een vijver of een met water gevulde bak. Aan het einde van de herfst moeten enkele exemplaren apart worden gehouden om te overwinteren op een vorstvrije plaats. Het beste is de planten in een verwarmde kamer te laten overwinteren op een lichte plaats.

Ook in EU verboden

De Europese Commissie heeft besloten, dat de waterhyacint per 3 augustus 2016 in de Europese Unie een verboden plant is. Dat geldt ook voor andere schadelijke, exotische planten.

Meer informatie (ministerie van Economische Zaken):
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

Vijveren het hele jaar door: december

Gemiddelde temperatuur 4,0 °C
Maximumtemperatuur 6,4 °C
Minimumtemperatuur 1,3 °C
Neerslag 77 mm
Neerslagduur 68 uur

Krijgt u al afkickverschijnselen als u door het raam naar uw sombere vijver kijkt? De vissen daarin zijn onbenaderbaar vanwege hun winterrust. Toch zijn er wel manieren om uw afkickverschijnselen te bestrijden. Een aquarium bijvoorbeeld. Veel liefhebbers gingen u voor bij het inrichten en besturen van een aquarium met kleine koi’tjes, goudvissen of andere vijverbewoners. Door de ruit vormen ze een kleurige aanvulling op het interieur. Zo’n aquarium wordt eigenlijk op dezelfde manier bestuurd als een vijver. Er is maar één verschil. Weersomstandigeheden hebben er geen invloed op.

Omdat koi van bovenaf moeten worden bekeken, komen kamervijvers steeds meer in zwang. Voor de bouw ervan kunt u een zogenaamde prefabvijver gebruiken. Ook zijn er hobbyisten, die een dubbelsteensmuurtje metselen, waarin folie wordt gehangen. Maak de muurtjes stevig, want de waterdruk kan ze omverduwen. Natuurlijk moet ook een kamervijver worden voorzien van een degelijk filter. Een zuurstofpomp is ook aan te bevelen. Let erop, dat de vijver volkomen lekvrij is. Houd hierbij ook leidingen of slangen goed in de gaten. Weglekkend water in de tuin is geen ramp, maar in een huiskamer… Het geheel kunt u verfraaien met waterminnende kamerplanten. Papyrus is bijvoorbeeld heel geschikt. Verder kunt u uw afkickverschijnselen bestrijden via het world wide web. Al googlend kom je ruim 1,6 miljoen koipagina’s tegen. Er is dus heel wat te lezen. Bijvoorbeeld bij:

Nishkigoi Vereniging Nederland (met chat room)
KoiPagina (met forums)

Ook zijn er veel boeken en video’s, die uitkomst bieden. Voor de cadeauverlanglijst voor sinterklaas of kerst.

Decoratieve cypergrassen

Cypergrassen komen op vochtige plaatsen in heel de wereld voor. Er zijn meer dan zes honderd van deze zeggesoort. Cypergras is geschikt voor in huis, maar nog beter voelt de plant zich thuis aan de rand van de vijver of in een ondiepe vijveroever. De meest gangbare soorten worden hier beschreven. In het najaar moet cypergras binnen overwinteren, daar komt wel enige specifieke verzorging bij kijken.

Cyperus involucratus (parapluplant) is inheems in Madagascar en Mauritius.

Cyperus alternifolius is het bekende parapluplantje

De plant wordt veel als kamerplant gehouden. De belangrijkste eis, die de plant stelt, zijn permanent vochtige voeten. Dat is iets anders dan dat de plant permanent met de wortelkluit in water staat. Om een goede vochtigheid te bereiken is het handig om de plant op te potten in een waterdichte pot. Zorg bij het watergeven, dat het waterniveau altijd gelijk blijft. Alleen dan zal de parapluplant goed groeien. Een parapluplant kan vanaf mei buiten langs de vijverrand of in een ondiep gedeelte van de vijver worden gehouden. Geef de plant dan een halfschaduwrijke plaats, anders wordt het blad geel. De plant kan in goede omstandigheden een hoogte van een tot twee meter bereiken.
De parapluplant wordt ook aangeboden onder de (oude) naam Cyperus alternifolius of Cyperus flabelliformis. De plant heeft holle bloeistengels die driekantig van vorm zijn. Aan de top staan de (schut)bladen in een krans. In de zomer verschijnen boven de bladkrans bruine bloemaren.

 
Cyperus albostriatus groeit gedrongen Cyperus gracilis is een kleinblijvend cypergras

Cyperus albostriatus (synoniem: Cyperus argenteostriatus, Cyperus diffusus) komt uit het zuiden van Afrika. De plant wordt ongeveer zestig centimeter hoog. Aan de top ook hier weer parapluachtige bladen, maar aan de voet ook voetbladen. De bladen zijn in ieder geval veel breder dan van het parapluplantje. Deze soort mag alleen vochtig worden gehouden en beslist geen natte voeten hebben.
Cyperus gracilis lijkt veel op de parapluplant, maar is in alles kleiner. De plant wordt veel aangeboden als binnenhuisdecoratie, door de mooie, min of meer afgeplatte toeven. De plant wordt meestal niet hoger dan twintig tot vijfentwintig centimeter. De plant is ook geschikt voor het balkon, maar ook hier weer: wel licht, geen zon. Zorg ervoor, dat de plant permanent vocht tot z’n beschikking heeft.

 
Cyperus haspan groeit met haarfijne stengels Cyperus papyrus, het bekende papyrusriet of gewoon papyrus

Cyperus haspan kan in de kamer worden gehouden mits de plant veel licht krijgt en de luchtvochtigheid hoog is. De plant wordt tachtig centimeter hoog. De ijle, afhangende stengels staan sierlijk op lange stengels. Een goede luchtvochtigheid is een absolute voorwaarde voor een mooie, groene plant. Aan de toppen verschijnen in de zomer iele, haverachtige bloemen.
Cyperus papyrus (papyrus) is overbekend door de Egyptenaren, die papyrusrollen beschreven. De plant groeit bij voorkeur in ondiep, niet te koud water. Deze cypergras kan in de volle zon groeien. Er kan een hoogte van anderhalve tot tweeëneenhalve meter worden bereikt. De stevige, onbebladerde stengels dragen aan de top brede pluimvormige schermen met bladen. Het is een pracht om papyrus te zien groeien en bloeien. In de zomer is de top overdekt met dunne takjes met bruine bloemen. Plant een papyrus op een tegen wind beschutte plaats in een grote kuip of in de vijver (tot op maximaal twintig centimeter diepte). De fijne textuur van stengels en bladen en de imposante hoogte trekken alle aandacht, die de plant zeker verdient.

Problemen met cypergras oplossen

Spint – Cypergrassen zijn gevoelig voor rode spint. U kunt natuuurlijk op een milieuvriendelijke manier een bestrijdingsmiddel inzetten om van de spint af te komen. Cypergras reageert echter niet goed op bespuitingen. De bladen worden meestal geel. Spint zuigt sappen via de opperhuid van het blad uit de plant. Hierdoor ontstaan talloze gele vlekjes op de bladen. Uiteindelijk sterft het blad af. Een goede werkwijze om spint te voorkomen en er tijdig vanaf te komen is de plant zeer regelmatig met een stevige straal koud water af te sproeien.
Verdorren van het blad – In de huiskamer is de luchtvochtigheid vrijwel altijd (te) laag (& 40%). Regelmatig besproeien of vernevelen van water voorkomt verdorren van het blad. Een andere oorzaak van geel worden van de bladen of in het uiterste geval van verdorren is voedselgebrek. In het groeiseizoen (april – oktober) moet om de veertien dagen wat kunstmest of plantenvoeding aan het gietwater worden toegevoegd. Nadeel hiervan is, dat op den duur de grond verzilt. In de potgrond ontstaat een opeenhoping van niet voor de plant opneembare stoffen met als gevolg, dat het blad geel wordt en de plant wegkwijnt. Verpot dan ook regelmatig uw cypergras. Spoel de grond tussen de wortels uit en verwijder dode wortels en stengels. Let daarbij op eventueel aanwezige witte, kalkachtige afzettingen op de wortels. Dat is het residu van de voedingsstoffen, die niet opgenomen kunnen worden. Verwijder deze aanslag.
Mengsel potgrond – Cypergras groeit goed in een mengsel van drie delen potgrond, twee delen klei en een deel oude, verteerde koemest. Meng alles goed door elkaar. Na verpotten mag cypergras pas na twee maanden weer kunstmest of kamerplantenmest met het gietwater worden geven.
Cypergras vermeerderen – Cypergras kan door middel van delen van de kluit worden vermeerderd. Dit kan gelijktijdig met het verpotten gebeuren. Doe dit vooral in het groeiseizoen. Een eenvoudige en boeiende manier is om cypergras te stekken. Knip een scherm met bladen van de stengel. Laat het stengelstuk ongeveer tien centimeter zijn. Knip de bladen rond het middelpunt terug tot eenderde van hun lengte. Plaats de gekortwiekte bladen met stengel ondersteboven in een pot met water. Zet het geheel op een lichte plaats in de halfschaduw. Na enige tijd vormen zich wortels en jonge scheuten. Plant de stek(ken) op in het mengsel zoals hiervoor is aangegeven.

Al onze siergrassen

Molinia (pijpenstro) – Miscanthus sinensis (prachtriet) – Holcus (witbol)
Deschampsia (ruwe – bochtige smele) – Carex (zegge) – Calamagrostis (struisriet)
Cyperus involucratus (parapluplant) – Cortaderia selloana (pampasgras) – Phalaris (rietgras)

Vijveren het hele jaar door: augustus (en september)

Gemiddelde temperatuur 17,2 °C
Maximumtemperatuur 22,3 °C
Minimumtemperatuur 12 °C
Neerslag 58 mm
Neerslagduur 31 uur

Vaak is het overdag nog heerlijk van temperatuur, terwijl het ‘s nachts al koud kan zijn. Bij regelmatige meting blijkt de watertemperatuur te dalen. Vooral de koi zijn op hun mooist.
Aan de natuurlijke vijver hebt u nu niet zo heel veel werk. Dode bladeren weghalen (hiermee zet u de eerste stap in het voorkomen van algenbloei in het jaar erna), draadalgen verwijderen en verder lekker genieten. Ditzelfde geldt eigenlijk ook voor de natuurlijke visvijver. De vissen doen zich te goed aan de vele insecten, die in en boven het water krioelen. De planten rijpen af, bereiden zich voor op de komende winter. Bij de koi/visvijver valt wat meer te doen.
U moet de vissen gaan voorbereiden op de komende winter. Dat doet u allereerst door langzamerhand over te stappen op voer bereid op basis van wheatgerm. Dit licht verteerbare visvoeder brengt de karper in optimale conditie en kan ook langer door worden gevoerd. Wanneer u steuren verzorgt, is het raadzaam om zinkend voer te gaan geven. De steur zal dan niet meer aan de oppervlakte komen om te foerageren. Menige steur heeft namelijk het leven gelaten, doordat hij later al zoekend aan het wateroppervlak in het ijs terechtkwam. Controleer de vissen nu op eventuele parasieten of andere aandoeningen. Nu kunt u nog behandelen. Als de watertemperatuur onder de 10 graden komt, werken de meeste medicijnen niet meer.
Een vaste datum voor het ‘winterklaar maken’ van de vissen is niet te geven. Na een warme augustusmaand kan dat wachten. Is augustus qua omstandigheden een ‘vroege herfstmaand’ geweest met een naar 12 à 13 graden gedaalde watertemperatuur, dan moet u wèl maatregelen nemen.
Een tijdelijk stijgen van de watertemperatuur geeft aanzienlijk minder problemen dan een tijdelijk sterk dalen tijdens een voorjaarsdip.

Vijverstart

Als u met een vijver wilt beginnen, dan kunt u in augustus/september uitstekend plannen maken. Het is dan wat rustiger bij de vijverspecialist. Daar zullen ze dus tijd hebben om met u mee te denken.
Voordat u aan een vijver begint, is het wel noodzakelijk te kiezen wat voor soort vijver u wilt. Koi vernietigen bijvoorbeeld de planten in de natuurlijke vijver en zijn daar dus ongewenst, terwijl voor planten in de koivijver speciale maatregelen moeten worden genomen. Dus wilt u een koivijver, een natuurlijke vissenvijver of een natuurlijke vijver? Het antwoord daarop is de eerste stap naar een goede waterpartij.